Nieuws

Hier delen we nieuwsberichten van het lectorenplatform en onze samenwerkingspartners. 

Terugblik workshop: De Kracht van Verbinding
Samenwerking in de Preventie van Jeugdcriminaliteit

5 maart 2026 | Hogeschool Utrecht

De workshop De Kracht van Verbinding bracht een diverse groep samen vanuit praktijk, beleid, onderzoek en opleidingen, onder leiding van dr. Tamar Shiboleth en Viviènne Smit-Wolterink MA. De centrale vraag was hoe zorgen we er samen (gemeenschap, jongerenwerk, partners, ouders en jongeren) voor dat elke jongere een veilige, toegankelijke plek vindt, terwijl we tegelijk de juiste specialistische ondersteuning bieden aan die kleine groep die dat het hardst nodig heeft? 

Rol jongerenwerk in criminaliteitspreventie  

Verschillende resultaten en inzichten uit projecten van het lectoraat Social Work (Saxion) werden gedeeld. Zo wordt binnen het project Drop In gekeken naar de rol van jongerenwerk in criminaliteitspreventie, vanuit verschillende perspectieven. Hierin gaven jongerenwerkers aan dat ze een rol voor zichzelf zien in criminaliteitspreventie, maar hier ook mee worstelen. Niet alle jongeren zijn goed te bereiken, of te activeren om naar een jongerencentrum te komen. Ook zoeken ze soms hoe ze alle jongeren kunnen ondersteunen binnen de groepsgerichte aanpak. 

Stakeholders gaven aan dat jongerenwerkers worden gemist op straat en dat ouders lastig te betrekken zijn, vooral bij jongeren met grotere problematiek. Ook jongeren gaven aan dat jongerenwerkers meer op straat moeten zijn, om te zien wat er speelt. Ook gaven zij aan dat jongerenwerkers best strenger mogen zijn en dat er in gemeenten vaak geen veilige, toegankelijke plekken zijn om samen te komen.  

Opvallend bij het luisteren naar de verschillende perspectieven zijn de aannames en verwachtingen t.a.v. de rol van de jongerenwerker. De doelstellingen van het jongerenwerk lijken te schuren met de verwachtingen vanuit beleid. De onderzoekers geven aan dat het belangrijk is om de rol van jongerenwerk in de pedagogische basis te zien. 

Handelingsplan signalering jongerenwerkers 

Signalering door jongerenwerkers is vaak gebaseerd op onderbuikgevoel. In het onderzoek wordt met de jongerenwerkers gekeken of ze deze signalen kunnen duiden door de jongerenwerkers te vragen jongeren niet alleen in een groepsgerichte aanpak te zien, maar ze daarnaast individueel te benaderen. Dit onderzoek moet resulteren in een handelingsplan voor jongerenwerkers. 

Lessen uit Ierland 

Het Ierse Diversion Programme werd besproken als inspirerend voorbeeld. Deze community-based aanpak is gericht op herstel in plaats van straf, met vrijwillige deelname en begeleiding door een Juvenile Liaison Officer. Uitgangspunt zijn de rechten van het kind en het idee dat jongeren fouten mogen maken. Hoewel niet met harde cijfers te bewijzen dat het effectiever is dan andere methoden, laat het zien hoe integraal en relationeel werken kan bijdragen aan preventie. 

Best practices 

De workshop deelnemers kregen de volgende opdracht om per groep uit te voeren: ontwikkel samenwerkend en domeinoverstijgend een best practice voor de ondersteuning van jongeren met een verhoogd risico op criminaliteit. 

Dit leverde de volgende drie uitkomsten op: 

  1. Doorbreken van versnippering, door te zorgen voor ruimte, regie en samenwerking vanuit ketenpartners. De rol van regievoerder duidelijk aanwijzen en zo de samenwerking stimuleren. Neem de Top-X aanpak als voorbeeld. 
  2. Stabiele ondersteuning door beter zicht op interventies (binnen de bestaande veelheid) en het voorkomen van ‘doorschuiven’ van jongeren.  
  3. Jongeren in beeld houden door betere samenwerking en meer informele ontmoetingsplekken (chill plekken) in de openbare ruimte. 

Wil je op de hoogte blijven van bijeenkomsten en publicaties van het lectorenplatform Jeugd en Gezin? Houd onze LinkedIn-pagina in de gaten of kijk verder op onze website.

Terugblik congres Kind en gezin in context: denken en handelen vanuit een sociaalpedagogisch perspectief

20 november 2025 | Hogeschool Windesheim, Zwolle

Op donderdagmiddag 20 november 2025 vond in Zwolle het congres Kind en gezin in context: denken en handelen vanuit een sociaalpedagogisch perspectief plaats. Dit congres was georganiseerd in samenwerking met onderzoeks- en netwerkgroep IncluZie.

Waarom dit congres?

Het Lectorenplatform staat voor een toekomst waarin jeugdigen in hun leefwereld (gezin, school, buurt, vrije tijd, online) gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Hiervoor is samenwerking tussen kennis, praktijk en beleid cruciaal: wetenschappelijke kennis, ervaringskennis én praktijkkennis horen samen te komen. 

Met het congres wilden we samen met IncluZie onderzoeken hoe die samenwerking er concreet uit kan zien, en hoe we vanuit een sociaalpedagogisch perspectief denken én handelen kunnen versterken.

Onder leiding van onze dagvoorzitters Sara Langeveld en Janneke Metselaar gingen onderzoekers, professionals, studenten, ouders, jongeren en beleidsmakers met elkaar in gesprek. 

De middag bestond uit:

  • Een keynote van Eva Mulder over de beweging “zo thuis mogelijk opgroeien”:
    Met aandacht voor kleinschalige woonvoorzieningen, het belang van thuiscontext, en hoe onderzoek kan bijdragen door kinderen, ouders én professionals een stem te geven. 

  • Een tweede lezing door Tijs Jambroes, kinder- en jeugdpsychiater:
    Met reflecties op ontwikkelingen binnen jeugdzorg, (de)medicalisering en de rol van samenwerking tussen jeugdigen, ouders en professionals. 

  • Workshops over thema’s die middenin de missie van ons platform staan: een sterke pedagogische basis, normaliseren als norm, gelijkwaardige samenwerking, omgaan met spanning tussen regels en ruimte, inclusief denken en werken, en interventies baseren op wat écht werkt. 

  • Een afsluitend panelgesprek met vertegenwoordigers vanuit jongerenperspectief, ouders, onderzoekers en praktijk over thema’s als labels en diagnosticeren, gelijkwaardigheid en vertrouwen.

De middag werd afsloten met een informele netwerkborrel: ruimte voor ontmoetingen, reflecties en nieuwe verbindingen.

Wil je op de hoogte blijven van bijeenkomsten en publicaties van het lectorenplatform Jeugd en Gezin? Houd onze LinkedIn-pagina in de gaten of kijk verder op onze website.

Terugblik thema bijeenkomst: Verleden, heden en toekomst van de pedagogische basis

26 juni 2025 | Hogeschool Utrecht, Utrecht

Op de ochtend van 26 juni verkenden Marije Kesselring en Rogier Kattenberg samen met deelnemers uit praktijk, beleid, onderzoek en opleidingen de wortels, de huidige betekenis en de toekomst van het begrip pedagogische basis. De bijeenkomst vond plaats in het kader van het lectorenplatform Jeugd en Gezin en bood ruimte voor reflectie, verdieping en uitwisseling.

De pedagogische basis, een begrip dat in 2008 werd geïntroduceerd door Micha de Winter als ‘pedagogische civil society’, heeft sindsdien een prominente plek verworven in beleid, praktijk en onderzoek. Tijdens de bijeenkomst stond de vraag centraal hoe dit concept zich heeft ontwikkeld, hoe het anno 2025 wordt begrepen en wat het betekent voor de toekomst van opvoeden en opgroeien.

Aan de hand van stellingen gingen deelnemers met elkaar in gesprek over thema’s zoals de rol van taal, de grenzen van professionaliteit en de verantwoordelijkheden van verschillende betrokkenen rondom het kind. Begrippen als ‘gewoon opvoeden’, ‘pedagogische gemeenschap’ en ‘normaliseren’ kwamen naar voren als taal die richting kan geven aan beleid en praktijk. Tegelijkertijd werd benadrukt dat er vaak te weinig tijd en ruimte is om deze pedagogische basis daadwerkelijk vorm te geven.

Ook werd de spanning besproken tussen het versterken van de pedagogische basis en de bezuinigingen in de jeugdzorg. De verwachting dat een sterke pedagogische basis preventief werkt, mag niet leiden tot het wegvallen van noodzakelijke ondersteuning voor kinderen die wél hulp nodig hebben. Het moet geen of-of zijn, maar een en-en benadering.

Verder kwam naar voren dat er in opleidingen van jeugdprofessionals steeds meer aandacht is voor deze thematiek. Niet alleen in de vorm van kennisoverdracht, maar juist ook in het versterken van een basishouding waarin verbinding, nabijheid en vertrouwen centraal staan.

Tot slot werd gekeken naar kansen voor de toekomst. Wat zijn de bouwstenen van een sterke pedagogische basis? Hoe betrekken we ouders, scholen en lokale netwerken op een laagdrempelige manier? En wat kunnen we leren van initiatieven in andere landen, ondanks dat vertaling en interpretatie niet altijd eenvoudig zijn?

De bijeenkomst leverde waardevolle inzichten, inspiratie en verbinding op, precies dat wat nodig is om samen te blijven bouwen aan een sterke pedagogische basis voor alle kinderen.

Wil je op de hoogte blijven van bijeenkomsten en publicaties van het lectorenplatform Jeugd en Gezin? Houd onze LinkedIn-pagina in de gaten of kijk verder op onze website.

Terugblik thema bijeenkomst:

04 juni 2025 | Hogeschool Utrecht, Utrecht

Met organisatiekunde als kennisbron namen Loes Houweling en Suzanne Rutz ons aan de hand van metaforen mee in verschillende typen organisaties en hoe deze organisaties leren. We ervoeren hoe de metaforen je blik op organisaties kan veranderen en hoe dit kan helpen in onderzoek. De gesprekken over de verschillende organisaties en belangen in het constant veranderende jeugddomein waar blijvend leren hoog op de agenda staat, gaf de deelnemers voldoende stof om ook na de bijeenkomst over verder te praten. 
 
Deelnemer: “de metaforen geven woordenschat om het gesprek over leren te voeren.” 

Als een PIJL uit een boog: 'Samen doeltreffend innoveren in het jeugdlandschap'

14 mei 2025 | Avans Hogeschool, ‘s-Hertogenbosch

Op woensdag 14 mei sprak lector Inge Bastiaanssen van lectoraat Participatieve Innovatie in het Jeugdlandschap (PIJL in een volle zaal bij Avans Hogeschool haar lectorale rede uit. Alle 120 bezoekers luisterden aandachtig naar haar rede met als titel ‘Als een PIJL uit een boog: Samen doeltreffend innoveren in het jeugdlandschap’. Inge roept op: “Volg het lectoraat PIJL in de richting naar samen doeltreffend innoveren in het jeugdlandschap!”

nl_NL